नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः | न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन
nātyaśnatastu yogo.asti na caikāntamanaśnataḥ . na cātisvapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna
അർജ്ജുനാ, അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവന് യോഗമില്ല, തീരെ ഭക്ഷിക്കാത്തവനും യോഗമില്ല; അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നവനും, തീരെ ഉറങ്ങാതെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനും യോഗമില്ല.
But, O Arjuna, Yoga is not for one who eats too much, nor for one who does not eat at all; neither for one who habitually sleeps too long, nor surely for one who keeps awake.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ഭഗവാൻ യോഗാഭ്യാസികൾക്കുള്ള ഭക്ഷണരീതിയെക്കുറിച്ച് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഭക്ഷണത്തിലും ഉറക്കത്തിലും നിങ്ങൾ മിതത്വം പാലിക്കണം. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ മയക്കം തോന്നും, ഉറക്കം നിങ്ങളെ കീഴടക്കും. വളരെ കുറച്ച് ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ബലഹീനത ഉണ്ടാകുകയും ദീർഘനേരം ധ്യാനത്തിൽ ഇരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യും. ശരീരത്തെ ആരോഗ്യകരവും ശക്തവുമായി നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായതിലും കൂടുതലോ കുറവോ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്. യോഗാ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള അളവിൽ കൂടുതൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവന് യോഗത്തിൽ വിജയം സാധ്യമല്ല എന്നും ഇതിന് അർത്ഥമാക്കാം. അമിതമായി ഉറങ്ങിയാൽ മന്ദത വരും. വളരെ കുറച്ച് ഉറങ്ങിയാൽ മയക്കം അനുഭവപ്പെടും. സുവർണ്ണ മധ്യമാർഗ്ഗം പാലിക്കുക.
In this verse the Lord prescribes the diet for the students of Yoga. You must observe moderation in eating and sleeping. If you eat too much you will feel drowsy? and sleep will overpower you. You will get indigestion? flatulence? diseases of the bowels and the liver. If you eat too little you will get weakness and you will not be able to sit for a long time in meditation. You should eat neither more nor less than what is actually necessary for maintaining the body in a healthy and strong state.It may mean also that success in Yoga is not possible for him who eats more than the antity prescribed in the text books on Yoga. They prescribe Half the stomach must be filled with food a arter with water and the remaining fourth must be empty for the free movement of air. This is the Mitahara or moderate diest for a student of Yoga.If you sleep too much you will become lethargic. The mind will be dull and the body will be heavy. You cannot meditate. If you sleep too little you will experience drowsiness. You will sleep during meditation. Keep the golden medium. You will have rapid progress in Yoga.