कर्मसन्न्यासयोग

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു: ഹേ കൃഷ്ണാ, അങ്ങ് കർമ്മങ്ങളുടെ സന്ന്യാസത്തെയും വീണ്ടും കർമ്മയോഗത്തെയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടിൽ ഏതാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് എനിക്ക് തീർച്ചപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞുതന്നാലും.

अर्जुन उवाच |

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: കർമ്മസന്ന്യാസവും കർമ്മയോഗവും മോക്ഷദായകങ്ങൾ തന്നെയാണ്. എന്നാൽ അവയിൽ കർമ്മസന്ന്യാസത്തേക്കാൾ കർമ്മയോഗം ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

श्रीभगवानुवाच |

ആര് വെറുക്കുകയും ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ലയോ, അവനെ നിത്യസന്ന്യാസിയായി അറിയണം. ഹേ മഹാബാഹോ, ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായവൻ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ മോചിക്കപ്പെടുന്നു.

ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति |

സാങ്ഖ്യത്തെയും യോഗത്തെയും ഭിന്നമായി കാണുന്നത് ബാലന്മാരാണ്, പണ്ഡിതന്മാരല്ല. ഏതെങ്കിലും ഒന്നിൽ ശരിയായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ രണ്ടിന്റെയും ഫലം നേടുന്നു.

साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः |

സാങ്ഖ്യന്മാർ ഏത് സ്ഥാനത്തെയാണോ പ്രാപിക്കുന്നത്, അത് യോഗികളും പ്രാപിക്കുന്നു. സാങ്ഖ്യത്തെയും യോഗത്തെയും ഒന്നായി കാണുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നു.

यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते |

എന്നാൽ, ഹേ മഹാബാഹോ, യോഗമില്ലാതെ സന്ന്യാസം നേടാൻ പ്രയാസമാണ്. യോഗയുക്തനായ മുനി ബ്രഹ്മത്തെ വേഗത്തിൽ പ്രാപിക്കുന്നു.

संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः |

യോഗയുക്തനും, വിശുദ്ധമായ ആത്മാവോടുകൂടിയവനും, ആത്മാവിനെ ജയിച്ചവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിയവനും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവിൽ തൻ്റെ ആത്മാവിനെ ദർശിക്കുന്നവനുമായവൻ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താലും അതിൽ ലিপ্তനാകുന്നില്ല.

योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः |

തത്ത്വജ്ഞനായ യോഗി, കാണുമ്പോഴും കേൾക്കുമ്പോഴും സ്പർശിക്കുമ്പോഴും മണക്കുമ്പോഴും ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ശ്വാസമെടുക്കുമ്പോഴും 'ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല' എന്ന് കരുതുന്നു.

नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् |

സംസാരിക്കുമ്പോഴും, വിസർജ്ജിക്കുമ്പോഴും, ഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും, കണ്ണുതുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും പോലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ വ്യാപരിക്കുന്നു എന്ന് ധരിച്ചുകൊണ്ട് (ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല എന്ന് കരുതുന്നു).

प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि |

ബ്രഹ്മത്തിൽ കർമ്മങ്ങളെ അർപ്പിച്ച്, ആസക്തി വെടിഞ്ഞ് പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, താമരയിലയിൽ വെള്ളം പറ്റാത്തതുപോലെ, പാപത്താൽ മലിനനാകുന്നില്ല.

ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः |

യോഗികൾ ആസക്തി വെടിഞ്ഞ്, ശരീരത്താലും മനസ്സാലും ബുദ്ധിയാലും കേവലം ഇന്ദ്രിയങ്ങളാലും കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് ആത്മശുദ്ധിക്കുവേണ്ടിയാണ്.

कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि |

കർമ്മഫലം ത്യജിച്ച് യോഗയുക്തനായവൻ ശാശ്വതമായ ശാന്തി നേടുന്നു. എന്നാൽ യോഗയുക്തനല്ലാത്തവൻ കാമത്താൽ പ്രേരിതനായി ഫലത്തിൽ ആസക്തനായി ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.

युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् |

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിയ ദേഹി, മനസ്സുകൊണ്ട് എല്ലാ കർമ്മങ്ങളെയും സന്യസിച്ച്, ഒൻപത് വാതിലുകളുള്ള ഈ നഗരത്തിൽ (ശരീരത്തിൽ) താൻ ഒന്നും ചെയ്യാതെയും ചെയ്യിക്കാതെയും സുഖമായി വസിക്കുന്നു.

सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी |

പ്രഭുവായ ആത്മാവ് ലോകത്തിന് കർതൃത്വമോ കർമ്മങ്ങളോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; കർമ്മഫലങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ പ്രകൃതിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः |

സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവ് ആരുടെയും പാപമോ പുണ്യമോ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. അജ്ഞാനത്താൽ ജ്ഞാനം മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ജീവികൾ മോഹിതരാകുന്നു.

नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः |

എന്നാൽ ആരുടെ അജ്ഞാനം ആത്മജ്ഞാനത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടുവോ, അവരുടെ ജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ ആ പരമമായ സത്യത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः |

യാതൊരുവന്റെ ബുദ്ധി അതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നുവോ, യാതൊരുവന്റെ ആത്മാവ് അതുതന്നെയായിരിക്കുന്നുവോ, യാതൊരുവൻ അതിൽത്തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നുവോ, യാതൊരുവന് അതുതന്നെയാണോ പരമമായ ലക്ഷ്യം, അങ്ങനെയുള്ളവർ ജ്ഞാനത്താൽ പാപങ്ങൾ നീക്കപ്പെട്ട് പുനരാവൃത്തിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः |

വിദ്യയും വിനയവുമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണനിലും, ഒരു പശുവിലും, ഒരു ആനയിലും, ഒരു നായയിലും, നായമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവനായ ചണ്ഡാലനിലും പോലും പണ്ഡിതന്മാർ സമഭാവനയോടെ കാണുന്നു.

विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि |

യാതൊരുവന്റെ മനസ്സ് സമത്വത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നുവോ, അവരാൽ ഈ ലോകത്തിൽവെച്ചുതന്നെ പുനർജന്മം ജയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ബ്രഹ്മം നിർദോഷവും സമവുമാണ്, അതുകൊണ്ട് അവർ ബ്രഹ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः |

പ്രിയപ്പെട്ടതിനെ പ്രാപിക്കുമ്പോൾ സന്തോഷിക്കുകയും അപ്രിയമായതിനെ പ്രാപിക്കുമ്പോൾ ദുഃഖിക്കുകയും ചെയ്യരുത്. സ്ഥിരബുദ്ധിയും മോഹമില്ലാത്തവനുമായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി ബ്രഹ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् |

ബാഹ്യവിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ ആത്മാവിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മയോഗത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചവൻ അക്ഷയമായ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു.

बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् |

ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന ഭോഗങ്ങൾ ദുഃഖത്തിന് കാരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അവയ്ക്ക് ആദിയും അന്തവുമുണ്ട്, അതുകൊണ്ട്, കൗന്തേയാ, ബുദ്ധിമാൻ അവയിൽ രമിക്കുന്നില്ല.

ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते |

ശരീരത്തെ വെടിയുന്നതിനുമുമ്പ്, ഈ ലോകത്തിൽവെച്ചുതന്നെ കാമക്രോധങ്ങളിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന വേഗത്തെ തടുക്കാൻ ആർക്ക് കഴിയുന്നുവോ, ആ മനുഷ്യൻ യോഗിയാണ്; അവൻ സുഖിയുമാണ്.

शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् |

യാതൊരുവൻ ഉള്ളിൽ സുഖമുള്ളവനും, ഉള്ളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനും, ഉള്ളിൽത്തന്നെ പ്രകാശമുള്ളവനുമാണോ, ആ യോഗി ബ്രഹ്മമായിത്തീർന്ന് ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.

योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः |

പാപങ്ങൾ നശിച്ചവരും, സംശയങ്ങൾ നീങ്ങിയവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിയവരും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും നന്മയിൽ രമിക്കുന്നവരുമായ ഋഷിമാർ ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.

लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः |

കാമക്രോധങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തരും, മനസ്സിനെ അടക്കിയവരും, ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവരുമായ യതികൾക്ക് ബ്രഹ്മനിർവാണം എല്ലായിടത്തും ലഭ്യമാണ്.

कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् |

ബാഹ്യവിഷയങ്ങളെ പുറത്താക്കി, ദൃഷ്ടി പുരികക്കൊടികൾക്കിടയിൽ ഉറപ്പിച്ച്, നാസികയ്ക്കുള്ളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രാണാ-അപാനവായുക്കളെ സമമാക്കി...

स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः |

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും നിയന്ത്രിച്ച്, മോക്ഷത്തെ പരമമായ ലക്ഷ്യമായി കണ്ട്, ആഗ്രഹവും ഭയവും ക്രോധവും വെടിഞ്ഞ മുനി എപ്പോഴും മുക്തൻ തന്നെയാകുന്നു.

यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः |

യജ്ഞങ്ങളുടെയും തപസ്സുകളുടെയും ഭോക്താവും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും മഹേശ്വരനും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും സുഹൃത്തുമായ എന്നെ അറിഞ്ഞവൻ ശാന്തി നേടുന്നു.

भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् |