सञ्जय उवाच | एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् | विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ||४७||
sañjaya uvācha evam uktvārjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśhat visṛjya sa-śharaṁ chāpaṁ śhoka-saṁvigna-mānasaḥ
سنجے نے کہا: میدان جنگ میں یہ کہنے کے بعد، ارجن نے اپنا تیر کمان پھینک دیا اور رتھ پر بیٹھ گیا، اس کا دل غم سے مغلوب تھا۔
Sanjaya said: Having spoken thus on the battlefield, Arjuna cast aside his bow and arrows, and sat down on the chariot, his mind overwhelmed with grief.
یہ پہلے باب کا اختتامی شلوک ہے۔ ارجن، جو اپنے وقت کا سب سے بڑا جنگجو تھا، مکمل طور پر ہمت ہار چکا ہے۔ اس نے صرف اپنے ہتھیار نہیں رکھے بلکہ انہیں "پھینک دیا" (विसृज्य)، جو مکمل ترک کا عمل ہے۔ "شوک سموِگن مانسہ" (غم سے مغلوب دل) اس کی مکمل نفسیاتی شکست کو بیان کرتا ہے، اور یہی صورتحال گیتا کی پوری تعلیم کی بنیاد بنتی ہے۔
This is the climactic verse of Chapter 1. Arjuna — the greatest warrior of his time — collapses. He doesn't just put down his weapons; he "casts them aside" (visṛjya), an act of complete renunciation. The word "śhoka-saṁvigna-mānasaḥ" (mind overwhelmed with grief) describes a total psychological breakdown. This sets up the entire teaching of the Gita.