यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् | ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत्
yato yato niścarati manaścañcalamasthiram . tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṃ nayet
சஞ்சலமான, நிலையற்ற மனம் எந்தெந்தக் காரணங்களால் அலைந்து திரிகிறதோ, அந்தந்தக் காரணங்களிலிருந்து அதைத் தடுத்து, ஆத்மாவின் வசத்திலேயே கொண்டுவர வேண்டும்.
(The yogi) should bring (this mind) under the subjugation of the Self Itself, by restraining it from all those causes whatever due to which the restless, unsteady mind wanders away.
இந்த வசனத்தில், பகவான் மனதைக் கட்டுப்படுத்தும் முறையை விளக்குகிறார். ஒரு காளை வெளியே ஓடும்போது அதை மீண்டும் மீண்டும் உங்கள் வீட்டிற்கு இழுத்து வருவது போல, மனம் வெளிப் பொருட்களை நோக்கி ஓடும்போது அதை மீண்டும் மீண்டும் உங்கள் இலக்கை நோக்கி இழுத்து வர வேண்டும். நீங்கள் காளைக்கு நல்ல பருத்தி விதைச் சாறு, சர்க்கரை, வாழைப்பழம் போன்றவற்றை கொடுத்தால், அது வெளியே செல்லாமல் உங்கள் வீட்டிலேயே இருக்கும். அதேபோல, தியானப் பயிற்சியின் மூலம் உள்ளே இருக்கும் ஆத்மாவின் நித்திய ஆனந்தத்தை மனம் கொஞ்சம் கொஞ்சமாக சுவைக்கச் செய்தால், அது படிப்படியாக ஆத்மாவில் மட்டுமே நிலைபெற்று, புலன்களின் வெளிப் பொருட்களை நோக்கி ஓடாது. சப்தமும் மற்ற பொருட்களும் மட்டுமே மனதை சஞ்சலப்படுத்தி நிலையற்றதாக்குகின்றன. புலன் இன்பப் பொருட்களின் குறைபாடுகளை அறிந்து, அவற்றின் மாயத் தன்மையைப் புரிந்துகொண்டு, உண்மைக்கும் பொய்யுக்கும் இடையிலான பாகுபாட்டையும், பற்றின்மையையும் வளர்த்து, ஆத்மாவின் மகிமையையும் சிறப்பையும் மனதிற்குப் புரியவைப்பதன் மூலம், புலன்சார் பொருட்களிலிருந்து மனதை முழுமையாக விலக்கி, ஆத்மாவில் உறுதியாக நிலைநிறுத்த முடியும்.
In this verse the Lord gives the method to control the mind. Just as you drag the bull again and again to your house when it runs out? so also you will have to drag the mind to your point or centre or Lakshya again and again when it runs towards the external objects. If you give good cotton seed extract? sugar? plantains? etc.? to the bull? it will not turn away but will remain in your house. Even so if you make the mind taste the eternal bliss of the Self within little by little by the practice of concentration? it will gradually abide in the Self only and will not run towards the external objects of the senses. Sound and the other objects only make the mind restless and unsteady. By knowing the defects of the objects of sensual pleasure? by understanding their illusory nature? by the cultivation of discrimination between the Real and the unreal and also dispassion? and by making the mind understand the glory and the splendour of the Self you can wean the mind entirely away from sensual objects and fix it firmly on the Self.