ഭഗവദ്ഗീത 7.4

ഈ എട്ടുവിധത്തിലുള്ള പ്രകൃതി എന്റെ അപരാ പ്രകൃതി അഥവാ താഴ്ന്ന പ്രകൃതിയാണ്. പഞ്ചീകരണ പ്രക്രിയയിലൂടെ തന്മാത്രകളിൽ നിന്നാണ് അഞ്ച് സ്ഥൂലഭൂതങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. തന്മാത്രകൾ സൂക്ഷ്മമായ മൂലഘടകങ്ങളാണ്. ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ഭൂമി, ജലം തുടങ്ങിയവ അഞ്ച് സ്ഥൂലഭൂതങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മമായ അഥവാ പ്രാഥമികമായ ഘടകങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ മനസ്സ് അതിന്റെ കാരണമായ അഹങ്കാരത്തെയും, ബുദ്ധി അതിന്റെ കാരണമായ മഹത്തിനെയും, അഹങ്കാരം അവിദ്യയോടും എല്ലാത്തരം വാസനകളോടും ചേർന്ന അവ്യക്തത്തെയും (മൂലപ്രകൃതി) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അഹങ്കാരം (ഞാൻ എന്ന ഭാവം) ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും കാരണമായതുകൊണ്ടും, മനുഷ്യനിൽ മറ്റ് തത്ത്വങ്ങളെല്ലാം ആശ്രയിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തത്ത്വമായതുകൊണ്ടും, അഹങ്കാരത്തോടുകൂടിയ അവ്യക്തത്തെ ഇവിടെ അഹങ്കാരം എന്ന് തന്നെ വിളിക്കുന്നു, വിഷം കലർന്ന ഭക്ഷണത്തെ വിഷം എന്ന് വിളിക്കുന്നതുപോലെ.

This eightfold Nature constitutes the inferior Nature or Apara Prakriti. The five gross elements are formed out of the Tanmatras or rootelements through the process of Pancikarana or fivefold mixing. Tanmatras are the subtle rootelements. In this verse? earth? water? etc.? represent the subtle or rudimentary elements out of which the five gross elements are formed.Mind stands here for its cause Ahamkara intellect for its cause the Mahat Ahamkara for the Avyaktam or the unmanifested (MulaPrakriti) united with Avidya which is conjoined with all kinds of Vasanas or latent tendencies. As Ahamkara (Iness) is the cause for all the actions of every individual and as Ahamkara is the most vital principle in man on which all the other Tattvas or principles depend? the Avyaktam combined with the Ahamkara is itself called here Ahamkara? just as food which is mixed with poison is itself called poison.