ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः | युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः
jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ . yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ
జ్ఞానవిజ్ఞానములతో తృప్తి చెందిన ఆత్మ కలవాడు, స్థిరమైనవాడు, ఇంద్రియములను జయించినవాడు, మట్టిపెళ్ళను, రాయిని, బంగారాన్ని సమముగా చూసే యోగి 'యుక్తుడు' అని చెప్పబడును.
One whose mind is satisfied with knowledge and realization, who is unmoved, who has his organs under control, is sadi to be Self-absorbed. The yogi treats eally a lump of earth, a stone and gold.
జ్ఞానము అనగా శాస్త్ర అధ్యయనము ద్వారా లభించే పరోక్ష జ్ఞానము లేదా సైద్ధాంతిక జ్ఞానము. విజ్ఞానము అనగా విశేష జ్ఞానము లేదా అపరోక్ష జ్ఞానము, అనగా ఆత్మ సాక్షాత్కారము ద్వారా (ఆధ్యాత్మిక అనుభవము లేదా అనుభవము ద్వారా) ఆత్మను ప్రత్యక్షముగా తెలుసుకోవడం. 'కూటస్థః' అనగా దాగలి వలె మార్పులేనివాడు. దాగలిపై వివిధ రకాల ఇనుప ముక్కలను కొట్టి ఆకృతినిస్తారు, కానీ దాగలి మాత్రం మారదు. అదేవిధంగా, యోగి ఇంద్రియ విషయాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, చలించకుండా, మారకుండా లేదా ప్రభావితం కాకుండా ఉంటాడు. అందుకే అతన్ని కూటస్థుడు అంటారు. కూటస్థుడు బ్రహ్మమునకు మరొక పేరు, మనస్సునకు నిశ్శబ్ద సాక్షి.
Jnana is ParokshaJnana or theoretical knowledge from the study of the scriptures. Vijnana is Visesha Jnana or Aparoksha Jnana? i.e.? direct knowledge of the Self through Selfrealisation (spiritual experience or Anubhava).Kutastha means changeless like the anvil. Various kinds of iron pieces are hammered and shaped on the anvil? but the anvil remains unchanged. Even so the Yogi remains unshaken or unchanged or unaffected though he comes in contact with the senseobjects. So he is called Kutastha. Kutastha is another name of Brahman? the silent witness of the mind. (Cf.V.18VI.18)