अक्षरब्रह्मयोग

అర్జునుడు పలికెను: పురుషోత్తమా! ఆ బ్రహ్మము ఏది? అధ్యాత్మము ఏది? కర్మ ఏది? అధిభూతము అని దేనిని చెప్పుదురు? అధిదైవము అని దేనిని అందురు?

अर्जुन उवाच |

మధుసూదనా! ఈ దేహమునందు అధియజ్ఞము ఎవరు, అది ఎలా ఉంటుంది? మరియు మరణకాలమున నిగ్రహించిన మనస్సు గలవారిచే నీవు ఎలా తెలియబడతావు?

अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन |

శ్రీ భగవానుడు పలికెను: నాశనము లేనిది, పరమమైనది బ్రహ్మము. స్వభావము అధ్యాత్మము అనబడును. భూతముల ఉత్పత్తికి, వృద్ధికి కారణమైన త్యాగము (విసర్గము) కర్మ అని చెప్పబడును.

श्रीभगवानुवाच |

క్షరమైన (నాశనమయ్యే) భావమే అధిభూతము. పురుషుడు అధిదైవతము. దేహధారులలో శ్రేష్ఠుడా! ఈ దేహమునందు అధియజ్ఞుడను నేనే.

अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् |

మరియు అంత్యకాలమున నన్నే స్మరించుచు దేహమును త్యజించి ఎవడు వెడలునో, వాడు నా భావమునే పొందును. ఇందులో సందేహము లేదు.

अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् |

ఓ కుంతీపుత్రా! ఎవడు అంత్యకాలమున ఏ ఏ భావమును స్మరించుచు దేహమును త్యజించునో, వాడు ఎల్లప్పుడూ ఆ భావముతోనే నిండి ఉండుటచే దానినే పొందును.

यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् |

కావున, అన్ని కాలములయందు నన్నే స్మరించుము మరియు యుద్ధము చేయుము. నాయందు మనస్సును, బుద్ధిని అర్పించినవాడవై, నిస్సందేహముగా నన్నే పొందుదువు.

तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च |

ఓ పార్థా! అభ్యాసయోగముతో కూడిన, ఇతరములపైకి వెళ్ళని చిత్తముతో నిరంతరము ధ్యానించుచు, దివ్యమైన పరమ పురుషుని పొందును.

अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना |

ఎవడు సర్వజ్ఞుడైన, అనాదియైన, సర్వమునకు శాసకుడైన, అణువుకంటే సూక్ష్మమైన, సర్వమునకు ఆధారమైన, అచింత్యరూపుడైన, సూర్యునివలె ప్రకాశించుచున్న, అజ్ఞానాంధకారమునకు అతీతుడైన పరమ పురుషుని స్మరించునో (వాడు ఆయనను పొందును).

कविं पुराणमनुशासितार-

మరణకాలమున, చలించని మనస్సుతో, భక్తితో కూడి, యోగబలముచే భ్రూమధ్యమున ప్రాణమును చక్కగా నిలిపి, వాడు ఆ దివ్యమైన పరమ పురుషుని పొందును.

प्रयाणकाले मनसाऽचलेन

వేదవేత్తలు ఏ అక్షరమును పరమగమ్యముగా పలుకుదురో, రాగములను వీడిన యతులు దేనిని ప్రవేశింతురో, దేనిని కోరుచు బ్రహ్మచర్యం ఆచరింతురో, అట్టి ఆ పదమును నీకు సంగ్రహముగా చెప్పెదను.

यदक्षरं वेदविदो वदन्ति

సకల ద్వారములను నిగ్రహించి, మనస్సును హృదయమునందు నిలిపి, తన ప్రాణమును శిరస్సునందు స్థాపించి, యోగధారణయందు స్థిరపడినవాడై;

सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च |

ఓం అనే ఏకాక్షర బ్రహ్మమును ఉచ్చరిస్తూ, నన్ను స్మరిస్తూ, దేహమును త్యజించి ఏవాడు వెడలునో, వాడు పరమగతిని పొందును.

ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् |

ఓ పార్థా, ఏ యోగి అనన్యచిత్తముతో, నిరంతరము, నిత్యము నన్ను స్మరించునో, అట్టి నిత్యయుక్తుడైన యోగికి నేను సులభుడను.

अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः |

నన్ను పొందిన మహాత్ములు, పరమసిద్ధిని పొందినవారు, దుఃఖాలయము, అశాశ్వతము అయిన పునర్జన్మను పొందరు.

मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् |

ఓ అర్జునా, బ్రహ్మలోకముతో సహా అన్ని లోకములు పునరావృత్తమగునవి. కానీ, ఓ కుంతీపుత్రా, నన్ను పొందిన పిదప పునర్జన్మ ఉండదు.

आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन |

వేయి యుగములు అంతముగా గల బ్రహ్మ యొక్క పగలును, వేయి యుగములు అంతముగా గల రాత్రిని ఏ జనులు ఎరుగుదురో, వారే అహోరాత్రముల నెరిగినవారు.

सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद् ब्रह्मणो विदुः |

పగలు రాగానే అవ్యక్తము నుండి సకల వ్యక్తములు ఉత్పన్నమగును. రాత్రి రాగానే అవ్యక్తము అని పిలువబడే దానియందే అవి లీనమగును.

अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे |

ఓ పార్థా, ఈ భూతసమూహము మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టి, రాత్రి రాగానే అవశమై లీనమగును. పగలు రాగానే తిరిగి ఉత్పన్నమగును.

भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते |

అయితే, ఆ అవ్యక్తమునకు అతీతమైన, మరొక సనాతనమైన అవ్యక్త భావము కలదు. అది సమస్త భూతములు నశించినప్పుడు కూడా నశించదు.

परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः |

అవ్యక్తమైనది, అక్షరమైనది అని చెప్పబడిన దానిని పరమ గతి అంటారు. దేనిని పొందితే తిరిగి రారో, అది నా పరమ ధామం.

अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् |

ఓ పృథాపుత్రా, ఏ పరమ పురుషుని యందు సమస్త భూతములు నివసించి ఉన్నవో, దేనిచే ఈ సమస్తము వ్యాపించి ఉన్నదో, అట్టి ఆ పరమ పురుషుడు అనన్య భక్తిచేతనే పొందబడును.

पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया |

ఓ భరతర్షభా, యోగులు ఏ కాలమున దేహమును వీడితే తిరిగి రారో, మరియు ఏ కాలమున దేహమును వీడితే తిరిగి వస్తారో, ఆ కాలమును గురించి ఇప్పుడు నేను నీకు తెలియజేస్తాను.

यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः |

అగ్ని, జ్యోతి, పగలు, శుక్లపక్షము, ఉత్తరాయణములోని ఆరు నెలలు – ఈ మార్గమున ప్రయాణించిన బ్రహ్మజ్ఞానులు బ్రహ్మమును పొందుతారు.

अग्निर्जोतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् |

ధూమము, రాత్రి, అలాగే కృష్ణపక్షము, దక్షిణాయనములోని ఆరు నెలలు – ఈ మార్గమున ప్రయాణించిన యోగి చంద్రలోక కాంతిని పొంది తిరిగి వస్తాడు.

धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् |

జగత్తునకు సంబంధించిన ఈ శుక్ల, కృష్ణ గతులు రెండు శాశ్వతమైనవిగా భావించబడుతున్నాయి. ఒక మార్గము ద్వారా తిరిగి రాని స్థితిని పొందుతాడు; మరొక మార్గము ద్వారా తిరిగి వస్తాడు.

शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते |

ఓ పార్థా, ఈ రెండు మార్గములను తెలిసిన ఏ యోగియు మోహము చెందడు. కావున, ఓ అర్జునా, నీవు ఎల్లప్పుడూ యోగయుక్తుడవై ఉండుము.

नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन |

వేదములలో, యజ్ఞములలో, తపస్సులలో, దానములలో ఏ పుణ్యఫలము చెప్పబడినదో, ఈ జ్ఞానమును పొందిన యోగి ఆ సమస్తమును అధిగమించి, ఆదియైన పరమ స్థానమును పొందుతాడు.

वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव