अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् | अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram . abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanañjaya
ఒకవేళ నా యందు మనస్సును స్థిరంగా నిలపలేకపోతే, అప్పుడు, ఓ ధనంజయా, అభ్యాస యోగము ద్వారా నన్ను పొందగోరుము.
If, however, you are unable to establish the mind steadily on Me, then, O Dhananjaya, seek to attain Me through the Yoga of Practice.
అభ్యాస యోగం: అభ్యాసం అంటే మనస్సును స్థిరపరచడానికి, ఒకే బిందువుపై నిలపడానికి నిరంతర సాధన. ఇంద్రియ వస్తువుల నుండి మనస్సును పదేపదే ఉపసంహరించి, మళ్ళీ మళ్ళీ ఒక నిర్దిష్ట వస్తువుపై లేదా ఆత్మపై నిలపడం. మాయా ఐదు కోశాల నుండి తనను తాను వేరుచేసి, ఆత్మతో తనను తాను గుర్తించుకోవడానికి నిరంతర ప్రయత్నం కూడా అభ్యాసమే. ఒకవేళ నీవు నీ మనస్సును, బుద్ధిని అన్ని వేళలా భగవంతునిపై పూర్తిగా నిలపలేకపోతే, కనీసం కొంత సమయం పాటు అలా చేయి. నీ మనస్సు ఎక్కువగా సంచరిస్తుంటే, నిరంతర స్మరణ సాధన ద్వారా దానిని భగవంతునిపై నిలపడానికి ప్రయత్నించు. దేవుని విగ్రహాలను పూజించు, వాటిలో ఆయన జీవన ఉనికిని అనుభూతి చెందు. ఇది కూడా నీకు సహాయపడుతుంది. ఇక్కడ శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడిని 'ధనంజయా' అని ఎందుకు సంబోధించాడు? దీనికి ఖచ్చితంగా ఏదో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ధర్మరాజు నిర్వహించిన రాజసూయ యాగం కోసం అర్జునుడు అనేక మందిని జయించి అపారమైన సంపదను తెచ్చాడు. అటువంటి గొప్ప శక్తులు, వైభవం ఉన్న వ్యక్తికి ఈ మనస్సును జయించి, ఆత్మజ్ఞానం అనే ఆధ్యాత్మిక సంపదను పొందడం కష్టం కాదు. 'ధనంజయా' అనే పేరుతో అర్జునుడిని సంబోధించినప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు ఉద్దేశించినది ఇదే.
Abhyasa Yoga Abhyasa is constant practice to steady the mind and fix it on one point the practice of repeatedly withdrawing the mind from all sorts of sensual objects and fixing it again and again on one particular object or the Self. The constant effort to separate or detach oneself from the illusory five sheaths and identify oneself with the Atman is also Abhyasa. If you are not able to fix your mind and intellect wholly on the Lord all the time? then do it for some time at least. If your mind wanders much? try to fix it on the Lord through the continous practice of remembrance. Resort to the worship of the images of God? feeling His Living Presence in them. This will also help you.Why did Lord Krishna address Arjuna by the name Dhananjaya here Surely there is some significance. Arjuna conered many people and brought immense wealth for the Rajasuya Yajna performed by Yudhishthira. For such a man of great powers and splendour? it is not difficult to coner this mind? and obtain the spiritual wealth of knowledge of the Self. This is what Lord Krishna meant when He addressed Arjuna by the name Dhananjaya.