श्रीभगवानुवाच | लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ | ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम्
śrībhagavānuvāca . loke.asmina dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha . jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഹേ അനഘ, ഈ ലോകത്തിൽ രണ്ട് തരം നിഷ്ഠകൾ പണ്ട് ഞാൻ ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാംഖ്യന്മാർക്ക് ജ്ഞാനയോഗത്താലും യോഗികൾക്ക് കർമ്മയോഗത്താലും.
The Blessed Lord said O unblemished one, two kinds of steadfastness in this world were spoken of by Me in the days of yore-through the Yoga of Knowledge for the men of realization; through the Yoga of Action for the yogis.
സാംഖ്യന്മാരുടെ ജ്ഞാനയോഗത്തെക്കുറിച്ച് ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ രണ്ടാം അധ്യായത്തിലെ 11 മുതൽ 38 വരെയുള്ള ശ്ലോകങ്ങളിലും, കർമ്മയോഗത്തെക്കുറിച്ച് 40 മുതൽ 53 വരെയുള്ള ശ്ലോകങ്ങളിലും വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'പുരാ പ്രോക്ത' എന്നതിന് സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഈ രണ്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളും ഞാൻ ഈ ലോകത്തിന് നൽകി എന്നും അർത്ഥമാക്കാം. വിവേകം, വൈരാഗ്യം, ഷഡ്സമ്പത്തികൾ, മോക്ഷേച്ഛ എന്നീ നാല് സാധനകളാൽ സമ്പന്നരും, സൂക്ഷ്മവും തീക്ഷ്ണവുമായ ബുദ്ധിയുള്ളവരും ജ്ഞാനയോഗത്തിന് യോഗ്യരാണ്. കർമ്മത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ കർമ്മയോഗത്തിന് യോഗ്യരാണ്. ഈ രണ്ട് യോഗങ്ങളും ഒരേ സമയം അനുഷ്ഠിക്കാൻ സാധ്യമല്ല. കർമ്മയോഗം ഹൃദയത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ജ്ഞാനപ്രാപ്തിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഹൃദയം ശുദ്ധമായാൽ കർമ്മയോഗി ജ്ഞാനയോഗം സ്വീകരിക്കണം. ജ്ഞാനയോഗം സാധകനെ നേരിട്ട് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കുന്നു.
The path of knowledge of the Sankhyas (Jnana Yoga) was described by Lord Krishna in chapter II? verses 11 to 38 the path of action (Karma Yoga) from 40 to 53.Pura Prokta may also mean In the beginning of creation the twofold path was given by Me to this world.Those who are endowed with the four means and who have sharp? subtle intellect and bold understanding are fit for Jnana Yoga. Those who have a tendency or inclination for wok are fit for Karma Yoga. (The four means are discrimination? dispassion? sixfold virutes? and longing for liberation. The sixfold virtues are control of the mind? control of the senses? fortitude (endurance)? turning away from the objects of the world? faith and tranillity.)It is not possible for a man to practise the two Yogas simultaneously. Karma Yoga is a means to an end. It purifies the heart and prepares the aspirant for the reception of knowledge. The Karma Yogi should take up Jnana Yoga as soon as his heart is purified. Jnana Yoga takes the aspirant directly to the goal without any extraneous help. (Cf.V.5).