अक्षरब्रह्मयोग

ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ | ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೇನು? ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದರೇನು? ಕರ್ಮ ಎಂದರೇನು? ಅಧಿಭೂತ ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ? ಅಧಿದೈವ ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?

अर्जुन उवाच |

ಮಧುಸೂದನ, ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಧಿಯಜ್ಞನು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾರು? ಹಾಗೂ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯತಚಿತ್ತರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯಬೇಕು?

अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन |

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ | ನಾಶರಹಿತವಾದದ್ದು ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ. ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಯಜ್ಞಾದಿ ತ್ಯಾಗವೇ ಕರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

श्रीभगवानुवाच |

ಕ್ಷರವಾದ (ನಾಶವಾಗುವ) ಭಾವವೇ ಅಧಿಭೂತ. ಪುರುಷನೇ ಅಧಿದೈವತ. ಓ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಧಿಯಜ್ಞನು ನಾನೇ.

अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् |

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಾರು ಹೊರಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನೇ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् |

ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಭಾವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸದಾ ಆ ಭಾವದಿಂದಲೇ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् |

ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತೀಯೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च |

ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಬೇರೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ದಿವ್ಯನಾದ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना |

ಯಾರು ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ, ಪುರಾತನನಾದ, ಸಕಲರ ನಿಯಂತ್ರಕನಾದ, ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವ, ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪನಾದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಗೂ ಮೀರಿದವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೋ (ಅವನು ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ).

कविं पुराणमनुशासितार-

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆ ದಿವ್ಯನಾದ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

प्रयाणकाले मनसाऽचलेन

ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಯಾವ ಅವಿನಾಶಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ವಿರಾಗರಾದ ಯತಿಗಳು ಯಾವುದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಜನರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪದವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

यदक्षरं वेदविदो वदन्ति

ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯೋಗಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು...

सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च |

ಓಂ ಎಂಬ ಏಕಾಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಾರು ಹೊರಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् |

ಓ ಪಾರ್ಥ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸು ಇಡದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಆ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತ ಯೋಗಿಗೆ ನಾನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯನಾಗುತ್ತೇನೆ.

अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः |

ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು, ದುಃಖಗಳ ಆಲಯವೂ, ಅಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् |

ಓ ಅರ್ಜುನ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಪುನರಾವೃತ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ, ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದವರಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन |

ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಗಲನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಯಾರು ಬಲ್ಲರೋ, ಅವರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.

सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद् ब्रह्मणो विदुः |

ಹಗಲು ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ಅವ್ಯಕ್ತವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ.

अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे |

ಓ ಪಾರ್ಥ, ಈ ಭೂತ ಸಮೂಹವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ, ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಗಲು ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.

भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते |

ಆ ಅವ್ಯಕ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾದ, ಮತ್ತೊಂದು ಸನಾತನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಾವವಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾದರೂ ಅದು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः |

ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನೇ ಪರಮ ಗತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದು ನನ್ನ ಪರಮ ಧಾಮ.

अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् |

ಓ ಪೃಥಾಪುತ್ರ, ಯಾವ ಪರಮ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು ಅಡಗಿವೆಯೋ ಮತ್ತು ಯಾರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತವೂ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಆ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ.

पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया |

ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯೋಗಿಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಹಿಂದಿರುಗದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಆ ಕಾಲವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः |

ಅಗ್ನಿ, ಜ್ಯೋತಿ, ಹಗಲು, ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ, ಆರು ತಿಂಗಳ ಉತ್ತರಾಯಣ - ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

अग्निर्जोतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् |

ಧೂಮ, ರಾತ್ರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳ ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ - ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಯೋಗಿಯು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕನ್ನು ತಲುಪಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ.

धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् |

ಜಗತ್ತಿನ ಈ ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು ಶಾಶ್ವತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮರಳಿ ಬಾರದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ.

शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते |

ಓ ಪೃಥಾಪುತ್ರ, ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಯಾವ ಯೋಗಿಯೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಅರ್ಜುನ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.

नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन |

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಯೋಗಿಯು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಆದಿಮವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव