भक्तियोग

ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ: ಹೀಗೆ ಸದಾ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರವಾದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವರು - ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯೋಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವರು?

अर्जुन उवाच |

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ | ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ, ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವರು, ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಗಿಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

श्रीभगवानुवाच |

ಯಾರು ಅಕ್ಷರವಾದ, ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯವಾದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ, ಅಚಿಂತ್ಯವಾದ, ಕೂಟಸ್ಥವಾದ, ಅಚಲವಾದ ಮತ್ತು ಧ್ರುವವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ...

ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते |

ಇಂದ್ರಿಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನೇ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः |

ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಲಗ್ನವಾದವರಿಗೆ ಶ್ರಮವು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಗತಿಯು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् |

ಯಾರು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮೋಚ್ಚವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅನನ್ಯವಾದ ಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ --

ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः |

ಓ ಪೃಥಾಪುತ್ರ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಲೀನವಾದವರಿಗೆ, ಮೃತ್ಯುಮಯವಾದ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ನಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಉದ್ಧಾರಕನಾಗುತ್ತೇನೆ.

तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् |

ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸು; ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय |

ಆದರೆ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ಆಗ ಓ ಧನಂಜಯ, ಅಭ್ಯಾಸ ಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.

अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् |

ನೀನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಹ ಅಸಮರ್ಥನಾದರೆ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗು. ನನಗಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव |

ನೀನು ಇದನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ಆಗ ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡು.

अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः |

ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಜ್ಞಾನವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಧ್ಯಾನವು ಉತ್ತಮ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಫಲ ತ್ಯಾಗವು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ತ್ಯಾಗದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಶಾಂತಿಯು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते |

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು, ಸ್ನೇಹಮಯಿ ಮತ್ತು ಕರುಣಾಮಯಿ, ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವನು, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಾದವನು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಿಸುವವನು —

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च |

ಯಾರು ಸದಾ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿರುವನೋ, ಯೋಗಿಯಾಗಿರುವನೋ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳವನೋ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವನೋ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದವನೋ, ಅಂತಹ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः |

ಯಾರಿಂದ ಲೋಕವು ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಲೋಕದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರು ಹರ್ಷ, ಅಮರ್ಷ, ಭಯ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವನೋ, ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः |

ಯಾರು ಯಾವುದೇ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದವನೋ, ಶುಚಿಯಾಗಿರುವನೋ, ದಕ್ಷನಾಗಿರುವನೋ, ಉದಾಸೀನನಾಗಿರುವನೋ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನೋ, ಎಲ್ಲಾ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನೋ, ಅಂತಹ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः |

ಯಾರು ಹರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ; ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನೋ, ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೋ, ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति |

ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಾದವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಶೀತ, ಉಷ್ಣ, ಸುಖ, ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಾದವನು, ಸಂಗರಹಿತನಾದವನು.

समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः |

ನಿಂದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಮೌನಿಯಾಗಿರುವವನು, ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿರುವವನು, ನಿವಾಸವಿಲ್ಲದವನು, ಸ್ಥಿರಮತಿಯಾಗಿರುವವನು, ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಂತಹ ಮನುಷ್ಯನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् |

ಆದರೆ ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಪರಮ ಗುರಿಯೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮರೂಪದ ಅಮೃತವನ್ನು (ಗುಣಗಳನ್ನು) ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹ ಭಕ್ತರು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು.

ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते |